દર મહિને, એકાદશી તિથિ એ હિંદુ ધર્મમાં ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત એક ખાસ દિવસ છે, જેને ‘વ્રતરાજ’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. એક પંચદશી, જે દર મહિનાના શુક્લ પક્ષ અને કૃષ્ણ પક્ષની 11મી તારીખે આવે છે. પસંદ કરેલી એકાદશીનું પોતાનું નામ, મહત્વ અને વાર્તા છે. ભગવાન વિષ્ણુનું આ વ્રત અને પૂજા બધા પાપોનો નાશ કરે છે અને મોક્ષ તરફ દોરી જાય છે.
હવે આપણે બધા Astrological secrets ધાર્મિક અને જ્યોતિષ શાસ્ત્રના મહત્વ, વિવિધ નિયમો, વિવિધ સુવિધાઓ અને તેમની પૌરાણિક વાર્તાઓ વિશે માહિતી મેળવીશું.
એકાદશીની ધાર્મિક માહિતી અને જ્યોતિષનું મહત્વ
Astrological secrets ધાર્મિક માહિતી : ભગવાન વિષ્ણુ સ્વરૂપ
પદ્મ પુરાણ શક્તિ, એકાદશી એ પોતે ભગવાન વિષ્ણુનું શક્તિ સ્વરૂપ છે, એક રાક્ષસ (મ) મારીને ભગવાનની રક્ષા કરી હતી. આથી, વિષ્ણુએ તેને વરદાન કે જે કોઈ પણ ભગવાન આ કાર્યક્રમમાં સ્વવાસ કરશે, તેને પાપોમાંથી મુક્તિ મેળવશે અને તમામ તે કુંકુંઠને પ્રાપ્ત કરશે. એકાદશીનું વ્રત શ્રદ્ધા, સંયમ અને તપસ્યાનું પ્રતીક છે. આ કરવામાં ઘણી બધી-અસ્તુ, દાન અને ભજનકીર્તનનું ફળક્ષય હોય છે.
જ્યોતિષીય મહત્વ અને વૈજ્ઞાનિક મહત્વ
Astrological secrets એકાદશીનો સીધો સંબંધ ચંદ્રની ગતિ સાથે છે. હિન્દુ કેલેન્ડર મુજબ, તે ચંદ્રના તબક્કાઓ પર આધારિત છે, અને એકાદશી એ પૂર્ણિમાના ચંદ્ર અને અમાવસ્યા વચ્ચેનો ૧૧મો દિવસ છે.
ચંદ્રનો પ્રભાવ: પ્રદર્શની શક્તિ, દેખાવના મન પર ચંદ્રનો પ્રભાવ સૌથી વધુ હોય છે. એકાશીના ચંદ્રની સ્થિતિ પંક્તિ (તરલ રૂપ) અને માનસિક સ્થિતિને પ્રભાવિત કરે છે.
મન પર નિયંત્રણ: આવેદિક અને યોગિક પરિચયકોણથી, ૧૧મી તિથિના ભાગ સૂક્ષ્મ ઉર્જાઓ પર નિયંત્રણ માટે પ્રમાણિકતા આવે છે. આત્મવિશ્વાસની ચૂંટણી પંક્તિને સાંત્વના મળે છે, તેનું ડિટોક્સિફિકેશન થાય છે અને તામ શક્તિ સિક્યોરિટી છે, ગુણથી મન શાંત અને સાત્વિક છે.
સાત્વિકતામાં વધારો: સમૃદ્ધિ અને કઠોળના અગથી પક્ષ સાત્વિક ગુણો ભાગ છે, જે આ ચપળ પ્રગતિમિક માટે યોગ્ય છે.
એકાદશી વ્રતના નિયમો (વ્રત રૂપ)
Astrological secrets એકાદશીનું વ્રત સામાન્ય રીતે સૂર્યોદયથી શરૂ થવાને બીજા દિવસે (દવાદશી) નિત સમય (પારાણા મુહૂર્ત)માં સમાપ્ત થાય છે. આ કેટલાક મહત્વપૂર્ણ નિયમો નીચે મુજબ છે:
શું કરવું
૧. સંકલ્પ અને દિવસ: સવારે ઉઠો, સ્નાન કરો અને સ્વચ્છ કપડાં પહેરો. ભગવાન વિષ્ણુ પાસેથી ઉપવાસનો સંકલ્પ લો.
૨. ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા: વિષ્ણુ ભગવાનની મૂર્તિ અથવા ફોટાને સ્થાપિત કરવું. તુલસી પત્ર, પીળા પક્ષ, ચંદન અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરવું. ઘીનો દેવો કરવો અને આરતી કરો.
૩. દિવસો જાપ: આખો ‘નમો નમો ભગતે વાસુદેવાય’ અથવા અન્ય વિષ્ણુ મંત્રાલયનો જાપ કરવો. વિષ્ણુ સહસ્ત્રનામ અને ભગવદ ગીતો વાંચવું.
૪. ભોજન જરૂરિયાત:
*અનાજ ટાળો: ચોખા, ઘઉં, કઠોળ અને ખોરાક સંપૂર્ણપણે ટાળો.
ફાયદાકારક ખોરાક: ફળો, દૂધ અને દૂધની બનાવટો (દહીં, પનીર), બટાકા, જુવારનો લોટ, રાજમાનો લોટ અને સાબુદાણા જેવા સાત્વિક ખોરાકનું સેવન કરી શકાય છે. ડુંગળી, લસણ અને તામસિક અનાજ ટાળો.
૫. ધ્યાન અને ધર્માદા: ધ્યાન અને હૃદય-ચિંતન. ગરીબોને ખોરાક કે કપડાંનું દાન કરવું.
૬. પરાણા: વ્રત બીજા દિવસે સૂર્યોદય પછી અને નક્કી ચૂસ્ત મુહુર્તમાં જ કરવું. આનંદ, ખિર અથવા અન્ય સાત્વિક રીતે પારણા કરવું.
શું ન કરવું
ખોરાક પર નિયંત્રણ: ઉપવાસ દરમિયાન પણ વધુ પડતું ખાવું નહીં.
વિસ્તરણ: ગુસ્સો, લોભ, રોષ, જૂઠું બોલવું અથવા કોઈપણ પ્રકારની ભૂમિકા ટાળવી.
દિવસ દરમિયાન સૂવું નહીં: એકાદશીના સમયે સૂવું ન જોઈએ, તેના બદલે, ભજન-કીર્તન કરવું જોઈએ.
તમાસિક વસ્તુઓ: માછલી, ઈંડા, દાંડો અને તમાકુનું મહિલા સ્ત્રી તરીકે નિષિદ્ધ છે.
૩. વિવિધ એકાદશીઓનું વિશેષ મહત્વ (૨૦૨૫ના સંદર્ભમાં)
Astrological secrets વ્યક્તિ એકસાદશીનું એક વિશેષ નામ અને અલગ લાભ હોય, જેમાંથી મુખ્ય એકાદશીઓનું મહત્વ નીચે આપેલ છે. અહીં ૨૦૨૫ના ઘણા મહત્ત્વપૂર્ણ એકાદશી યાદી અને તેનું મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે:
ચૈત્ર શુકલ કામદા એકાદશી ૮ એપ્રિલ આશાઓની પૂર્તિ અને પાપનો નાશ કરનાર.
કંશાખ શુકલ મોહિની એકાદશ ૮ મે મોહ-માયાના બંધનમાંથી મુક્તિ અને મોક્ષ આપનાર.
જેઠ શુકલ નિર્જળા એકાદશી (પાંડવ એકાદશી ૭ જૂન તમામ ૨૪ એકાદશીઓનું ફળ માત્ર આ એક વ્રત મળી આવે છે. પાણી વગર સ્વીવાસ થાય છે.
અષાઢ શુકલ દેવશયની એકાદશી (શયની એકાદશી) ૬ જુલાઈ ભગવાન વિષ્ણુ ચાર મહિનામાં યોગનિદ્રા જાય છે. ચતુર્માસનો શરૂઆત.
શ્રાવણ શુક્લ શ્રાવણ બદાદા એકાદશી (પત્રોપના) ૫ ઓગસ્ટ પ્રાપ્ત કરવા માટે ચૂંટવું.
ભાદરવા શુકલ પાર્શ્વ એકાદશી (પરિવર્તની એકાદશી) ૩ સપ્ટેમ્બર ભગવાન વિષ્ણુ શયન સમયગાળો પડખું ઘૂંએ છે.
આસો શુકલ પાપંકુશા એકાદશી ૩ ઑક્ટોબર પાપો પર અંકુશને મોક્ષ કરનાર વ્યક્તિ.
કારતક શુક્લ ઉત્થાન એકાદશી (પ્રબોધિની) ૨ નવેમ્બર ભગવાન વિષ્ણુ યોગનિદ્રામાંથી એકાદશી થાય છે. તુલસી વિવાહ અને ચાતુરમાસીની સમાપ્તિ.
મને શૂક્લ મોક્ષદા એકાદશી 1 ડિસેમ્બર પિતૃત્વ મોક્ષ અપાવવ અને તમામ મનોકામના પૂર્ણ કરનાર.
પોષ શુક્લ પોષ બદા એકદશી ૩૧ ડીસેમ્બર સુખા અને સુખ શાંતિ આપનાર.
૪. પૌરાણિક વાર્તા: પાપંકુશા એકાદશીનું દ્રષ્ટાંત
Astrological secrets વ્યક્તિ એકાદશી સાથે એક વ્રત દર્શાવી છે. ઉદાહરણ તરીકે, આસો માસના શુક્લદશી (આસો માસના શુક્લદશી)ની એક પદ્મ પુરાણમાં પક્ષકાર કરવામાં આવી છે, જે તેને મહત્વ આપે છે તે સમજાવે છે:
ઉત્તર-પૂર્વમાં, વિંધ્ય પર્વતમાળા પર, ક્રોધન નામનો એક ભયંકર અને ક્રૂર શિકારી રહેતો હતો. તેનું આખું જીવન હિંસા, જૂથવાદ, પશુપાલન અને તમામ પ્રકારના પાપી કાર્યોથી ભરેલું હતું. જ્યારે તેનો જન્મ થયો અને મૃત્યુ નજીક આવ્યું, ત્યારે તેના પાપોને કારણે તે ભયંકર અને ભયાનક ભયથી પીડાતો હતો.
ભયભીત તેને તેદિરા ઋષિના આશ્રમમાં ગયા અને નિરંતર પૂછપરછ, “હે મુવર, હું જીવનભર અનેક પાપ કર્યા છે. હવે મૃત્યુની નજીક છે, કૃપા કરીને મને આ પાપોમાંથી મુક્તિદાનનો કોઈ ઉપયોગ કરો. બતાવો.”
ઋષિ અંગિર્વણ તેની પર દયા આવી. તેમણે ક્રોધનને કહ્યું કે, “જો તમે આસો મહીના શુકલ પક્ષમાં પાપંકુશા એકાદશીનું વ્રત સ્પષ્ટ કરી શકો છો, તો તારા બધા પાપ નષ્ટ અને ભગવાન વિષ્ણુના નામની પ્રાપ્તિ બનશે.”
ઋષિ રાષ્ટ્રના કહેવા મુજબ, શિકારી ક્રોધને આ એકાદશીનું વ્રત કર્યું. ઉપવાસના પ્રભાવથી તેના બધા પાપ ધોવાઈ ગયા. મૃત્યુ પછી, યમના દૂતોએ વિષ્ણુનું સ્થાન લીધું અને તેને સોનાના રથમાં વૈકુંઠ લઈ ગયા.
Astrological secrets આ માર્ગ દર્શાવે છે કે એકાદશીનું વ્રત માત્ર શારીરિક શિક્ષણ નથી, પરંતુ તે ભક્તિ, વિશ્વાસ અને આત્માશુદ્ધિનો છે, જે સર્વોચ્ચ પાપીને પણ મોક્ષ અપાવી શકે છે.
૫. એકાદશી વ્રતનો લાભ (લાભ)
Astrological secrets એકાદશીનું વ્રત માત્ર આ ચપળ જ નહીં, શારીરિક અને માનસિક લાભ પણ થાય છે:
આસાત્મિક ફાયદાકારક અસ્ખ્ય પાપોનો નાશ થાય છે, સંચિત કાર્ય બંધન ઓછાં થાય છે અને મોક્ષ (મુક્તિ) પ્રાપ્તિ થાય છે.
માનસિક સુખ મનને શાંતિ અને સ્થિરતા મળે છે. ધ્યાન અને મંત્રજાપથી હૃદય-ભાગ્ય છે.
શારીરિક લાભ પંક્તિ તંત્રને હૃદયનું નિદાન ડિસિફિકેશન થાય છે. રોગપ્રતિકાર શક્તિ ભાગ્ય અને હળવાશમાં રહે છે.
નિયંત્રણ અને સંયમનો અભ્યાસ કરવાથી, વ્યક્તિ આત્માને નિયંત્રિત કરવાની અને ઇચ્છાઓને નિયંત્રિત કરવાની શક્તિ મેળવે છે.
સકારાત્મક સક્રિય તામસિક સ્વભાવથી અને સાત્વિક આચરણથી સકારાત્મક શક્તિનો સંચાર થાય છે.
૬. નિષ્કર્ષ
એકાદશી એ એક મહાન તિથિ જે કૃતિને ભગવાન વિષ્ણુની નજીક છે. આ વ્રતનો મુખ્ય શબ્દદેશ્ય માત્ર જાણ્યા નથી, પરંતુ તમારી અંદર-નિયંત્રણ કેળવીને, અને મનને શુદ્ધ કરીને, શ્રદ્ધા લીનગનો છે. દરેક વ્યક્તિએ પોતાની શક્તિ અને શક્તિ આ નિયમનું પાલન કરવાનું એકાદશીનું વ્રત અવશ્ય કરવું જોઈએ. સામાન્ય એકાદશી વ્રતથી સુખ-સમૃદ્ધિ અને અંતે મોક્ષની પ્રાપ્તિનો માર્ગ મોકળો થાય છે.
જય શ્રી હરિ!
નોંધ: એકાદશીની ખંડ પારણાનો સમયદેશિક પંચાંગ અને સૂર્યોદય-સૂર્યાસ્તના સમયની ગણતરી અલગ હોઈ શકે છે. તેથી, વ્રત સ્થાનિક પંચાંગની સલાહ પહેલાં કરતાં હિતાવહ છે.